Home / Kinh nghiệm làm văn hay / Đặc điểm của cốt truyện trong tác phẩm văn học

Đặc điểm của cốt truyện trong tác phẩm văn học

Sự lôi cuốn, hấp dẫn của cốt truyện sẽ góp phần tạo nên sức mạnh thuyết phục cho chủ đề và tư tưởng của tác phẩm văn học.

Cốt truyện thường được dùng chủ yếu cho các tác phẩm tự sự hoặc kịch mà ít sử dụng cho thơ ca. Chất liệu cơ bản để tạo thành một cốt truyện chính là các sự kiện – đó là những việc có tác động và ảnh hưởng đáng kể đến số phận và tính cách của nhân vật.

Những sự kiện lớn, có thể tạo thành bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời nhân vật thường được gọi là biến cố; còn những yếu tố cụ thể tạo thành sự kiện được gọi là các tình tiết.

Nhà văn miêu tả một cách nghệ thuật sự vận động của các tính cách qua những xung đột xã hội ấy để nêu lên bật chủ đề – tư tưởng tác phẩm là nhiệm vụ hàng đầu của cốt truyện.

cot-truyen-trong-tac-pham-van-hoc

Trong Truyện Kiều, cốt truyện là một hệ thống các sự kiện: Kiều gặp Kim Trọng trong ngày thanh minh và đó cũng là ngày bắt đầu tình yêu của “người quốc sắc, kẻ thiên tài”, sau đó sự kiện Kim – Kiều đính ước, thề nguyền, rồi đến sự kiện gia đình Kiều gặp nạn, Kiều phải bán mình cứu cha, và tiếp đó là một chuỗi sự kiện trong quãng đời 15 năm lưu lạc của Thúy Kiều: vào tay Mã Giám Sinh, ở lầu xanh của Tú Bà và mắc lừa Sở Khanh…cuối cùng được đoàn tụ với gia đình và gặp lại người xưa.

Tất cả các sự kiện ấy đều nhằm khẳng định rõ nét tính cách của các nhân vật thuộc hai lực lượng xã hội đối lập: Một bên là những con người giàu lòng nhân ái, một bên là những kẻ đại diện cho thế lực phong kiến đen tối. Qua sự miêu tả xung đột giữa hai tuyến nhân vật ấy, cái đích cuối cùng mà tác phẩm hướng tới là tố cáo xã hội phong kiến dã man chà đạp lên quyền sống của con người, là lời kêu gọi tha thiết quyền sống cho con người.

Loading...

Cốt truyện là một hệ thống các sự kiện phản ánh những diễn biến của cuộc sống và nhất là các xung đột xã hội một cách nghệ thuật, qua đó các tính cách hình thành và phát triển trong những mối quan hệ qua lại của chúng nhằm làm sáng tỏ chủ đề và tư tưởng tác phẩm.

Cốt truyện có ba đặc điểm chính: tính lịch sử – cụ thể, tính kịch và tính hoàn chỉnh. Tính lịch sử – cụ thể của cốt truyện được biểu hiện thông qua tính chân thật của sự kiện lịch sử – xã hội làm điểm tựa cho sự phát triển của cốt truyện, đó thường là những sự kiện có ý nghĩa tiêu biểu cho sự vận động của lịch sử ở một thời điểm cụ thể nhất định.

Cùng với tính lịch sử cụ thể, cốt truyện còn có tính kịch. Đặc điểm này được tạo thành từ những xung đột của hiện thực, đó là xung đột các lực lượng xã hội, giữa cá nhân này với các nhân khác về quan điểm tư tưởng, về quyền lợi kinh tế, về tâm lý tính cách….Những xung đột được phản ánh trong tác phẩm được nhà văn lựa chọn theo quy luật sáng tạo của văn học, để phát triển gay gắt, không thể điều hòa được và tự nó làm bùng nổ một cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt. Những xung đột như vậy gọi là xung đột có kịch tính.

Tính hoàn chỉnh của văn học được tạo nên do yêu cầu văn học phải phản ánh sự vận động của cuộc sống một cách hợp logic. Nói cụ thể hơn, cốt truyện, với tư cách là một hệ thống sự kiện phải được tổ chức một cách chặt chẽ, tránh tình trạng phân tán, rời rạc.

Các bước diễn biến của cốt truyện cũng giống như quá trình vận động của một xung đột, nghĩa là có mở đầu, thắt nút, phát triển và vươn tới cao điểm, rồi đi vào giải quyết cụ thể và kết thúc. Tuy nhiên, do quy luật sáng tạo văn học và nhất là do yêu cầu thể hiện chủ đề – tư tưởng tác phẩm, không nhất thiết bất cứ cốt truyện nào cũng cần có đầy đủ các bước diễn biến, và theo trật tự nhất định. 

Loading...

Check Also

van-nghi-luan-tu-tuong-dao-ly

Bật mí bí quyết làm tốt bài nghị luận xã hội về tư tưởng, đạo lý

Câu nghị luận xã hội đóng vai trò hết sức quan trọng, thường chiếm tới …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *