Home / Soạn văn / Soạn bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

Soạn bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

(Soạn văn lớp 12) – Em hãy Soạn bài thơ Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm. (Bài soạn văn của bạn Phạm Văn Mạnh – Lớp 12)

Đề bài: “Soạn bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm”

BÀI LÀM

I – Tìm hiểu chung

1. Tác giả

– Nguyễn Khoa Điềm sinh năm 1943

Loading...

– Quê quán: Thôn Ưu Điềm, xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế

– Đặc điểm thơ: Có sự kết hợp giữa cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của người trí thức về đất nước, con người Việt Nam.

– Ông là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ nhà thơ trẻ thời kỳ chống Mỹ

2. Tác phẩm

a, Hoàn cảnh sáng tác và vị trí đoạn trích

– Hoàn cảnh ở chiến khu Trị Thiên năm 1971. Tác phẩm viết về sự thức tỉnh của thế hệ trẻ thanh niên thời chống Mỹ với ý thức trách nhiệm sâu sắc với quê hương đất nước

– Đoạn trích Đất nước (phần đầu chương V của trường ca) là một trong những đoạn thơ hay về đề tài đất nước trong thơ Việt Nam hiện đại.

b, Bố cục

Gồm 2 phần:

– Phần đầu: (Từ đầu … Làm nên đất nước muôn đời): Vẻ đẹp của Đất nước được cảm nhận từ những gì gần gũi, bình dị trong cuộc sống hàng ngày.

– Phần còn lại: Tư tưởng đất nước của nhân dân

II – Đọc – hiểu văn bản

1. Cảm nhận của tác giả về đất nước trên nhiều phương diện

– Theo tác giả, đất nước bắt nguồn từ những gì gần gũi nhất, bình dị nhất trong đời sống vật chất và tâm hồn của mỗi con người.

+ Từ bề dày văn hóa – phong tục, lối sống, tâm hồn, tính cách dân tộc

+ Chiều rộng của không gian địa lí

+ Đất nước cảm nhận qua chiều dài lịch sử (quá khứ – hiện tại – tương lai)

=> Đất nước vẹn tròn, thống nhất; đất nước nuôi dưỡng đời sống, tinh thần – tình cảm người Việt Nam. Thể hiện lòng tự hào và tinh thần đoàn kết dân tộc.

– Nhà thơ đã tạo nên được những hình tượng nghệ thuật vừa gần gũi vừa mới mẻ về Đất nước trên cả bề rộng không gian địa lí và chiều dài thời gian lịch sử. Nhà thơ đã khai thác các thành tố Đất và Nước trong mối quan hệ với không gian – thời gian, với lịch sử và hiện tại để cảm nhận và suy tư về đất nước một cách sâu sắc. Đất nước là sự kế tụng không ngừng của các thế hệ người Việt Nam. Lời thơ nhắc tới quá khứ, hiện tại và tương lai (đã khuất, bây giờ, mai sau):

“Những ai đã khuất

Những ai bây giờ…

…Dặn dò con cháu chuyện mai sau”

=> Cách cảm nhận của tác giả vừa thiêng liêng, vừa sâu xa, lớn lao mà vẫn gần gũi với cuộc sống của con người. Đây là một sự nhận thức sâu sắc, toàn diện hơn về quan điểm, vai trò nhân dân trong thời đại mới.

2. Tư tưởng đất nước của nhân dân

  • Không gian địa lý

– Đất nước là những địa danh, những danh lam thắng cảnh kì thú: núi Bút non Nghiên, hòn Trống Mái, núi Vọng Phu, vịnh Hạ Long, sông Cửu Long, Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm,…

– Mỗi địa danh ấy là cuộc đời, là tâm hồn nhân dân hóa thân mà thành.

– Địa danh cũng chính là dấu ấn sinh tồn của dân tộc. Lần theo những địa danh, Nguyễn Khoa Điềm đã tạo dựng lại được cả diện mạo non sông đất nước

=> Chính những con người này đã làm ra một đất nước nhân hậu, thủy chung, anh hùng bất khuất và giàu truyền thống hiếu học.

  • Thời gian lịch sử

Nhà thơ nhấn mạnh vào những kiếp người giản dị bình tâm, những con người không ai nhớ mặt đặt tên nhưng họ lại làm nên đất nước:

– Những con người làm nên đất nước chính là những con người góp phần bảo vệ đất nước.

– Họ có vai trò to lớn trong việc đem đến những giá trị tinh thần và vật chất

– Họ là người bảo vệ đất nước, chính những con người vô danh bình dị ấy đã góp xương máu cho đất nước mình

( Đất nước là của nhân dân)

  • Bản chất của nhân dân

– Nhân dân sáng tạo ra mọi giá trị văn hóa như: ca dao, dân ca, truyện cổ tích, thần thoại.

– Trong cả kho tàng ca dao, tác giả chọn 3 câu ca dao để nói về 3 phương diện quan trọng nhất của truyền thống nhân dân, dân tộc .

=> Nhân dân đã làm nên văn hóa bằng tình cách và tâm hồn mình

Tác giả thể hiện ba nét đẹp tâm hồn nhân dân ta đó là: say đắm trong tình yêu, quý trọng tình nghĩa và lao động, kiên trì bền bỉ trong đấu tranh

* Tư tưởng “đất nước của nhân dân” là tư tưởng nổi bật của đoạn trích và nhiều bài thơ thời chống Mĩ vì: Tác giả đã cảm nhận về đất nước trong một cái nhìn toàn vẹn, tổng hợp từ nhiều bình diện. Trước đó, nhiều nhà thơ đã nhắc đến phương diện địa lí, chiều dài lịch sử, chiều sâu văn hóa nhưng Nguyễn Khoa Điềm không ngợi ca các triều đại, không nói đến những anh hùng đã ghi danh trong sử sách mà nhấn mạnh đến những người “Không ai nhớ mặt đặt tên – Họ đã sống và chết – Giản dị và bình tâm” mà ông khẳng định đất nước đó chính là nhân dân. Nhân dân là cốt lõi của đất nước, nhờ họ mà dân tộc trường tồn.

3. Chất liệu văn hoá dân gian trong đoạn trích

– Sử dụng nhuần nhị và sáng tạo nhiều chất liệu văn học và văn hóa dân gian vào câu thơ hiện đại tạo nên màu sắc thẩm mĩ vừa quen thuộc lại vừa mới mẻ cho đoạn thơ:

+ Chất liệu dân gian được sử dụng rất đa dạng và sáng tạo: có phong tục, lối sống, tập quán sinh hoạt,… ; có ca dao, dân ca, tục ngữ; có truyền thuyết, các truyện cổ tích xa xưa

+ Tác giả mang đến sự gần gũi, bình dị trong giọng điệu qua ca dao, tục ngữ nhưng lại mới mẻ qua cách cảm nhận và tư duy hiện đại với hình thức của thơ tự do.

– Chất dân gian đã thấm sâu vào tư tưởng và cảm xúc của tác giả, tạo nên một đặc điểm trong tư duy nghệ thuật ở đoạn trích này.

Soạn bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm
Rate this post
Please follow and like us:

Comments

comments

Loading...
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial