Home / Văn mẫu THPT / Văn mẫu lớp 11 / Thiên Nhiên Trong Nhật Kí Trong Tù Của Hồ Chí Minh

Thiên Nhiên Trong Nhật Kí Trong Tù Của Hồ Chí Minh

Đề bài: Thiên nhiên trong Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh vô cùng phong phú. Qua tập thơ, em hãy chứng minh nhận xét trên.

Bài Làm

Thiên nhiên gắn bó với cuộc sống, với con người, với tình yêu, với thơ. Truyền thống của thơ ca phương Đông càng đặc biệt chú ý đến vai trò của thiên nhiên. Bác Hồ sáng tác Nhật kí trong tù trong điều kiện lao tù khắc nghiệt, vậy mà bài thơ vẫn tràn ngập hình ảnh của thiên nhiên.

>> XEM THÊM: Vẻ đẹp trong tập thơ Nhật ký trong tù

Nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai có nhận xét: “Trong Nhật kí trong tù thiên nhiên chiếm một địa vị danh dự”. Thiên nhiên được miêu tả trong Nhật kí trong tù rất chân thật, mang rõ nét cảm hứng về đất nước và con người. Bác bị giam hãm trong tù ngục đen tối, bị giải đi cũng hết sức khổ sở, vậy mà thơ Bác đâu có thiếu hình ảnh thiên nhiên. Mây, gió, trăng, hoa., trong thơ xưa cũng hiện diện trong thơ Bác, tất nhiên là với màu sắc mới. Hình ảnh của núi sông cũng khác, đẹp hùng vĩ và thơ mộng. Nếu thiếu họa chăng là thiếu biển, nghĩa ta thiếu đi một mảng thiên nhiên đầy sức hấp dẫn nhưng người đọc cũng dễ thông cảm với tác giả. Đền bù vào đó lại có biển của tình yêu thương mênh mông của Bác đối với con người:

Loading...

Anh đứng trong cửa sắt 

Em đứng ngoài cửa sắt 

Gần nhau trong tấc gang 

Mà biển trời cách mặt. 

(Vợ người bạn tù đến thăm chồng)

Hình ảnh thiên nhiên trong thơ Bác cao rộng, đẹp một cách hùng vĩ và thơ mộng. Thiên nhiên mang kích thước của tâm hồn lớn. Chòm sao nâng vầng trăng lên đỉnh núi mùa thu kia (Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn), cho thấy cái bao la thăm thẳm của vũ trụ. Mây phủ trùng trùng trên đỉnh núi Tây Phong Lĩnh kia không hùng vĩ lắm sao! Dưới chân núi là một dòng sông mềm mại sáng trong như tâm hồn thi nhân sau mười bốn tháng tù không vướng chút bụi bẩn:

Núi ấp ôm mây mây ấp núi 

Lòng sông gương sáng bụi không mờ.

Thiên nhiên đẹp trong thơ Bác còn tượng trưng cho mơ ước, niềm vui, tương lai tươi sáng, khát vọng tự do. Có hai hình ảnh của thiên nhiên thể hiện một cách đậm nét và kì lạ là vầng trăng và mặt trời, vầng trăng tiêu biểu cho vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng của thiên nhiên, cũng là biểu tượng của tự do. Cho nên Bác tha thiết với trăng hơn bất cứ hình ảnh nào của thiên nhiên. Trong bóng tối, Người lại càng khao khát ánh sáng, mà được chiêm ngưỡng ánh trăng trong tù đâu có dễ dàng gì:

Chẳng được tự do mà hưởng nguyệt 

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.

(Trung thu) 

Có lẽ không có thi sĩ nào trên đời này ngắm trăng như Bác:

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ 

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.

thien-nhien

Thiên nhiên trong Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh vô cùng phong phú

Hình ảnh mặt trời cũng giàu ý nghĩa. Mặt trời là nguồn sinh khí trong cảnh tù đày tăm tối: Đầu tường sớm sớm vầng dương mọc  Chiếu cửa nhà lao cửa vẫn cài. Khi thì tượng trưng cho tương lai tươi sáng của cách mạng, của Người:

Trong ngục giờ đây còn tối mịt 

Ánh hồng trước mặt đã bừng soi.

Khi thì nó tượng trưng cho sự toàn thắng của xã hội mới: Phương Đông màu trắng chuyển sang hồng  Bóng tối đêm tàn sớm sạch không. Trước vẻ đẹp của thiên nhiên, Người thường hiện diện với tư cách thi nhân. Đầu tập Nhật kí trong tù, Bác có nói: Ngâm thơ ta vốn không ham, nhưng trước ánh trăng, Bác lại nhận là thi nhân:

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ 

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.

Hoặc trước buổi bình minh tươi đẹp, Người cảm thấy thi hứng dào dạt:

Hơi ấm bao la toàn vũ trụ 

Người đi thi hứng bỗng thêm nồng.

Thiên nhiên thật sự là một người bạn trong cuộc sống, luôn đem lại niềm vui cho con người:

Mặc dù bị trói chân tay 

Chim ca rộn núi hương bay ngát rừng.

Vui say ai cấm ta đừng 

Đường xa âu cũng bớt chừng quạnh hiu.

Với hoa, Bác cũng là tri kỉ: Hoa hồng nở hoa hồng lại rụng, Hoa tàn, hoa nở cũng vô tình; Hương hoa bay thấu vào trong ngục, Kể với tù nhân nỗi bất bình. Trong Nhật kí trong tùy thiên nhiên cũng được miêu tả qua những hình ảnh đầy thử thách. Đó là những đêm tối mưa gió, giá lạnh, đướng sá hiểm trở. Đó là những hình ảnh chân thật trong những đêm giải tù:

Năm mươi ba cây số một ngày 

Áo mũ dầm mưa rách hết giầy.

Đó là những cảnh gió sắc tựa gươm mài núi, rét như dùi nhọn chích cành cây. Hoặc:

Người đi cất bước trên đường thẳm 

Rát mặt, đêm thu, trận gió hàn.

Thiên nhiên còn là những hình ảnh thử thách đầy gian lao:

Đi đường mới biết gian lao 

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng.

Nhưng người Cộng sản Hồ Chí Minh bao giờ cũng vượt qua những thử thách gian lao của thiên nhiên để đạt đến mục đích cuối cùng:

Giày rách đường lầy chân lấm láp vẫn còn dấn bước dặm đường xa. (Mưa lâu)

Núi cao lên đến tận cùng 

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non.

Thơ thiên nhiên trong Nhật kí trong tù thực sự có những bài rất hay. “Có những phác họa sơ sài mà chân thật và đậm đà, càng nhìn càng thi vị như một bức tranh thủy mặc cổ điển. Có những hình ảnh lộng lẫy sinh động như những tấm thảm thêu nền gấm chữ vàng, cũng có những bài làm cho người đọc nghĩ đến những bức sơn mài thâm trầm rộn rịp” (Đặng Thai Mai). Thiên nhiên trong Nhật kí trong tù còn cho ta những bài học lớn, ví như bài học này chẳng hạn: Con người dù trong hoàn cảnh nào cũng phải giữ gìn cho tâm hồn được trong sạch như dòng sông trong gương, không một chút bụi mờ: Giang tâm như kính tịnh vô trần. (Lòng sông gướng sáng bụi không mờ)

Thu Huyền
Thiên Nhiên Trong Nhật Kí Trong Tù Của Hồ Chí Minh
Rate this post
Please follow and like us:

Comments

comments

Loading...
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial